Showing posts with label αρθρογραφία. Show all posts
Showing posts with label αρθρογραφία. Show all posts

Thursday, May 18, 2017

Όχι άλλες επέτειοι και ημέρες μνήμης για τις μαύρες σελίδες του Ελληνισμού.



Του Ιωάννη Κατή

19 Μαΐου είναι λέει ημέρα μνήμης για την γενοκτονία των Ποντίων, μετά από 10 μέρες είναι η ημέρα μνήμης για την άλωση της πόλης, ενώ η 14η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως ημέρα μνήμης της μικρασιατικής καταστροφής, ημερομηνίες κατά τις οποίες λαμβάνουν χώρα διάφορες εορταστικές εκδηλώσεις από πολιτικούς και πολιτιστικούς φορείς.
Αν είναι δυνατόν! Πρέπει να είμαστε η μοναδική χώρα στον πλανήτη, η οποία επιλέγει να μιμνήσκει τις ήττες και τις συντριβές της, τις πανωλεθρίες και τις γενοκτονίες της. Μια σοβαρότατη, αν όχι η πιο σοβαρή, από τις παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας, είναι το να μην παραδεχόμαστε τις ήττες μας, να μην αναλαμβάνει ποτέ κανείς την ευθύνη και πάντοτε να μας φταίνε οι άλλοι! Αυτό το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του λαού μας το συναντάμε και στην καθημερινή ζωή. Γίνονται π.χ. εκλογές όλοι, μα όλοι, είναι νικητές, άλλος γιατί εξελέγη κυβέρνηση, άλλος γιατί εξελέγη, αντιπολίτευση, άλλος γιατί είναι η τρίτη πολιτική δύναμη, άλλος γιατί κατάφερε να μπει στη συγκυβέρνηση, άλλος γιατί αύξησε τα ποσοστά του, άλλος γιατί κατάφερε να μείνει στα ίδια ποσοστά με τις προηγούμενες εκλογές και άλλος γιατί παρά τις λάθος κινήσεις του παρελθόντος κατάφερε να μπει στη βουλή, έστω και με το 3%. Τι κοινό έχουν όλοι αυτοί; Μα είναι όλοι νικητές,κανείς δεν είναι χαμένος!
Αλλά μήπως τα ίδια δεν συμβαίνουν και στον αθλητισμό ή στον καλλιτεχνικό χώρο; Πάντα ο νικητής είναι αμφισβητούμενος και ο χαμένος είναι ο αδικημένος της υπόθεσης είτε από την διαιτησία/κριτές, είτε από το σύστημα γενικά, είτε από τη θεά τύχη. Αυτό ξεκινά βέβαια από την ίδια την νεοελληνική οικογένεια, η οποία φουσκώνει υπέρ του δέοντος τα μυαλά των παιδιών για τις "ιδιαίτερες" ικανότητες τους και τα όποια "χαρίσματα" τους, όσο βέβαια βρίσκονται στην ασφάλεια του προστατευμένου μικρόκοσμου  της οικογενειακής κατοικίας, γιατί μετά στον έξω κόσμο και ειδικά σε διεθνές ατομικό αλλά και συλλογικό επίπεδο, οι ήττες και οι "σφαλιάρες" πέφτουν απανωτές και τότε πέφτουν όλοι από τα σύννεφα και ψάχνουν να βρουν κάποιον τρίτο να φορτώσουν την ευθύνη της χασούρας και της παταγώδους αποτυχίας.  Ποτέ κανείς δεν παραδέχεται την ήττα του σε αυτή τη χώρα, αυτό είναι πλέον δεδομένο, αλλά να φτάσουμε και στο σημείο να διοργανώνουμε ημέρες μνήμης για τις μεγάλες μας πανωλεθρίες ως λαός; Αυτό πραγματικά με ξεπερνά...
Στην πραγματικότητα θα έπρεπε να θέλουμε να διαγράψουμε από τη μνήμη μας δια παντός αυτές τις ημερομηνίες, αλλά επειδή ορισμένοι θα ισχυριζόντουσαν, ότι έτσι διαγράφουμε και ένα μεγάλο και σημαντικό μέρος της ιστορίας μας, και θα είχαν και δίκιο, δεν λέω να ξεχάσουμε τι έγινε, ίσα ίσα. Αυτό που λέω είναι πως θα έπρεπε αυτές οι μελανές σελίδες της ιστορίας μας να διδάσκονται στα σχολεία με κάθε λεπτομέρεια και να γνωρίζουμε όλοι τι ακριβώς συνέβη και γιατί φτάσαμε σε αυτό το σημείο. Αντίθετα το επίσημο κράτος μέσω της κρατικής παιδείας φαίνεται να μην θέλει οι Έλληνες να γνωρίζουν τους πραγματικούς λόγους των πανωλεθριών, τις οποίες έχουμε υποστεί ως έθνος ανά τους αιώνας, αλλά να ρομαντικοποιεί τις ήττες και τις σφαγές που υπέστημεν ως λαός, ρίχνοντας πάντα το φταίξιμο σε κάποιον κακό κατακτητή, που φυσικά ήταν ανώτερος μας αριθμητικά και αδύνατον να τον αντικρούσουμε, λες και οι Έλληνες δεν πολεμούσαν ανέκαθεν με υπεράριθμους αντιπάλους. Αυτή η νοοτροπία ξεκινώντας από το σχολείο και αργότερα στην ανώτερη εκπαίδευση, αλλά και το στρατό, έχει περάσει και στους πολίτες, με αποτέλεσμα να δεχόμαστε τις μεγάλες αυτές ήττες ως κάτι το αναμενόμενο και αναπόφευκτο και όχι μόνο αυτό, αλλά το σπουδαιότερο, να αναλωνόμαστε σε ημέρες μνήμης και μνημόσυνα, αντί να προσπαθούμε να ανατρέψουμε την εις βάρος,μας κατάσταση.
Τι δουλοπρεπής συμπεριφορά, ανάξια πραγματικών Ελλήνων!
Θα θυμηθούμε και θα "τιμήσουμε" στις 19 Μαΐου τη γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού και λίγες μέρες μετά θα θυμηθούμε και θα "τιμήσουμε" τους τελευταίους υπερασπιστές της βασιλεύουσας, θα γίνουν συγκεντρώσεις, ομιλίες, σημαίες, θα παίξει καμιά ποντιακή λύρα, θα τραβήξουν και δυο χορούς και του χρόνου πάλι...
 Σιγά τα ωά κύριοι, προσοχή στα καλσόν και στις βράκες! Σαν δεν ντρεπόμαστε λίγο. Δεν έχω πρόβλημα με αυτούς που κοροϊδεύουν τον εαυτό τους, δικαίωμα τους να το κάνουν και να καλύπτουν έτσι τις αδυναμίες τους και  τις ήττες τους. Έχω όμως πρόβλημα όταν εξαπατάται ένας ολόκληρος λαός, όταν οι θυσίες των προγόνων μας γίνονται αντικείμενο πολιτικής σπέκουλας και φανφαρονισμών.
Λυπάστε για τις χαμένες πατρίδες; Που είναι ένα κίνημα αντίστασης, μια οργάνωση να ηγηθεί τον αγώνα για την ανακατάληψη των χαμένων πατρίδων; Λυπάστε για την άλωση της Πόλης; Πού πήγε η μεγάλη ιδέα που ήταν σύμφυτη με την εξέγερση των αγωνιστών του 1821 μέχρι και τον περασμένο αιώνα; Χάθηκε κάπου στη διαδρομή της πολιτικής ιστορίας του ψευτορωμαίικου, της μόνης χώρας διεθνώς που έχει χάσει τόσα πολλά, αλλά δεν διεκδικεί από κανέναν τίποτα.
Όλα είναι καλώς καμωμένα βλέπεις, τα σύνορα μας είναι καθορισμένα από διεθνείς συμβάσεις, συμβάσεις που μόνο εμείς σεβόμαστε απ' ότι φαίνεται. Άσε που τώρα δεν είμαστε για πολέμους και τέτοια τραβήγματα, εδώ υπογράφουμε τέταρτο μνημόνιο, υπάρχει μεγάλη φτώχεια, για τέτοια είμαστε; Δεν βλέπετε το γίνεται στη Συρία, θέλετε να πάθουμε κι'εμείς τα ίδια; Ας κάνουμε κανένα μνημόσυνο και πολύ τους είναι!
Αφήστε τα μνημόσυνα και τις ημέρες μνήμης, γιατί έτσι όπως το πάμε θα έχουμε πολλές από αυτές στο εγγύς μέλλον. Αν θέλετε να τιμήσετε τους νεκρούς και τους προγόνους μας, κάντε κάτι σημαντικό, διεκδικήστε τα κεκτημένα, ανακτήσετε τα χαμένα. Και ας μη βιαστούν κάποιοι να με χαρακτηρίσουν ως φιλοπόλεμο, δεν μιλώ απαραίτητα για πόλεμο, αλλά δεν τον απορρίπτω και ολότελα, αν αυτός κρίνεται απαραίτητος. Άλλωστε γι'αυτό υπάρχει ο στρατός, έτσι δεν είναι; Ή μήπως σιωπηλά έχουμε όλοι αποδεχτεί, ότι ο στρατός στην Ελλάδα έχει αμυντικό χαρακτήρα μόνο; Αυτή βέβαια είναι μία άλλη συζήτηση και όχι επί του παρόντος.
Για να επιστρέψουμε στο θέμα μας, είναι τόσα πολλά τα πεδία που θα πρέπει να ανακτήσουμε που τα χαμένα εδάφη όντως μπορούν να περιμένουν. Ας ανακτήσουμε πρώτα την εθνική κυριαρχία μας και την πολιτική ανεξαρτησία μας, οι οποίες έχουν χαθεί μέσα σε έναν κυκεώνα ευρωπαϊκών και διεθνών πολιτικών και οικονομικών συμβάσεων, πάντοτε όμως με την δική μας βούληση και απόλυτη ευθύνη και όχι μόνο από δόλο των "κακών εταίρων". Ας διασφαλίσουμε τα τωρινά μας σύνορα, που είναι τα πλέον διάτρητα σε όλη την Ευρώπη και επιτρέπουν στον καθένα να τα περνά ανεξέλεγκτα και ανενόχλητος, ευτελίζοντας έτσι κάθε έννοια κρατικής υπόστασης. Ας ανακτήσουμε πρώτα την χαμένη μας αξιοπρέπεια σαν λαός, αλλά και σαν μεμονωμένα άτομα, που επιτρέψαμε σε όλους αυτούς τους ξενόφερτους και εγχώριους δυνάστες να μας στερήσουν την εθνική και ατομική μας υπερηφάνεια. Ας ανακτήσουμε ένα αξιοπρεπές βιωτικό επίπεδο, το οποίο βελτιωνόταν γενιά με τη γενιά παρόλο τους διαρκείς πολέμους και τον εσωτερικό και διεθνή αναβρασμό που κυριαρχούσε σε προηγούμενα χρόνια, για να φτάσουμε σήμερα την εποχή της αφθονίας και της ευημερίας να είμαστε οι φτωχοί συγγενείς της Ευρώπης, αυτοί που ζουν με ελεημοσύνη, γιατί αν δεν το έχεις καταλάβει με ελεημοσύνη ζούμε αυτή τη στιγμή, εκεί μας κατάντησαν οι πολιτικοί μας ταγοί και οι άλλοι σύγχρονοι κοντζαμπάσηδες, που τόσα χρόνια λυμαίνονται το κράτος για ίδιον όφελος.
Κάνε πρώτα αυτά "συνέλληνά" μου και ύστερα βγες και κάνε όσες ημέρες μνήμης και μνημόσυνα θες. Μόνο έτσι θα δείξεις, ότι σέβεσαι και τιμάς το αίμα των προγόνων σου, όχι με ομιλίες σε μικρόφωνα με χορούς και με τραγούδια.
Η Ρωμανία κι' αν πέρασεν ανθεί και φέρει κι'άλλο...  Μακάρι να είναι έτσι, γιατί μέχρι τώρα μας έφερε την εικόνα της Παναγίας της Σουμελά για λαϊκό προσκύνημα και κάτι πιροσκί.

Υ.Γ. Δεν κατέχω τα δικαιώματα της φωτογραφίας, αλιεύτηκε από το διαδίκτυο και συγκεκριμένα από το blog "Ινφογνώμων Πολιτικά" 

Wednesday, April 26, 2017

Η αξία της αλήθειας για την ολοκλήρωση του ατόμου στις σύγχρονες κοινωνίες



Του Ιωάννη Κατή

26/04/2017
 
Ένα μικρό ψέμα δεν παύει να είναι ένα ψέμα και να φέρει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά στοιχεία και τις συνέπειες του ψεύδους. Το ψέμα όσο και μικρό και αν είναι από τη στιγμή που θα γίνει αντιληπτό, βάζει αμέσως σε σκέψεις το άτομο που το ανακαλύπτει, κλονίζοντας την εμπιστοσύνη του προς το άτομο που ψεύδεται με ό,τι συνεπάγεται αυτό. Είναι άλλωστε λίγο πολύ γνωστή η ρήση του Αλβέρτου Αινστάϊν πως:  Όποιος είναι απρόσεκτος με την αλήθεια στα μικρά ζητήματα, δεν μπορεί να είναι αξιόπιστος στα μεγάλα ζητήματα.
   Πόσες φορές έχει τύχει να ακούσουμε κάτι κι'εκείνη τη στιγμή να ξέρουμε ότι αυτό που ακούμε δεν είναι παρά ένα ψέμα; Πόσες φορές δεν ανακαλύψαμε πως κάποιο προσφιλές μας πρόσωπο μας είπε κάποτε ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο ψέμα ή μας απέκρυψε ολόκληρη την αλήθεια, κάτι το οποίο ισούται με ψεύδος, γιατί ως γνωστόν η μισή αλήθεια είναι ένα μασκαρεμένο ψέμα, κι'επειδή ακριβώς είναι ένα καλλωπισμένο ψέμα, ίσως αυτή η περίπτωση είναι ακόμα χειρότερη από ένα απλό ψέμα. Κάπως έτσι δημιουργείται το κουτσομπολιό, το οποίο δεν είναι κάτι άλλο από ψέμα που φτιάχνεται από κάποια αλήθεια. Η αλήθεια δεν αλλοιώνεται μόνο όταν αφαιρείς κάτι από αυτή, αλλά και όταν προσθέτεις κάτι σ'αυτή, σύμφωνα με την ιουδαϊκή διδασκαλία του Ταλμούδ.
   Ο άνθρωπος που αναγκάζεται να καταφύγει στο ψέμα, όσο μικρό κι'αν είναι αυτό, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την αλήθεια, όποια κι'αν είναι αυτή και συνεπώς είναι ανελεύθερος, δέσμιος των προσωπικών του επιλογών, αντιλήψεων και πράξεων. Η ανελευθερία από την άλλη συνιστά δειλία καθώς μόνο ένας δειλός μπορεί να παραμένει δέσμιος των προσωπικών του επιλογών και παθών, μη προσπαθώντας με κάθε τρόπο να ελευθερωθεί από αυτά, αλλά επιλέγοντας απλώς να τα καλύψει με διαφόρων λογής ψέματα, μικρά, μεγάλα, σημαντικά, ασήμαντα, ουσιώδη ή ανούσια, σαν να προσπαθεί να καλύψει τη σκόνη κάτω από το χαλί.
   Η ανελευθερία του να ζει κανείς ή να καταφεύγει συχνά, ακόμη και χωρίς σοβαρό λόγο, στο ψέμα, είναι αυτή που κάνει πολλούς ανθρώπους δυστυχισμένους. Ας θυμηθούμε τη χαρακτηριστική φράση του Θουκυδίδη από τον επιτάφιο του Περικλή " εύδαιμον τό ελεύθερον το δέ ελεύθερον το εύψυχον".
Η ευτυχία βασίζεται στην ελευθερία και η ελευθερία στην γενναιότητα.  Ναι, θέλει θάρρος να λες πάντα την αλήθεια με κάθε κόστος, να μην στρογγυλεύεις και ωραιοποιείς τις καταστάσεις, να μην λες μικρά ή και μεγαλύτερα ψέματα, που σε βοηθούν στις καθημερινές κοινωνικές σου συναναστροφές, αλλά παράλληλα έχουν κι' ένα μεγάλο κόστος στην προσωπικότητα του ατόμου και συνεπώς σε όλη την κοινωνία, αφού αυτή δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα σύνολο ατόμων.
   Το κόστος δεν είναι άλλο από αυτό που περιγράψαμε παραπάνω, μια διαρκής κατάσταση ανελευθερίας, η οποία τείνει να γίνει συνήθεια στην καθημερινή μας ζωή δηλητηριάζοντας τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, με αποτέλεσμα αυτοί να είναι συνεχώς επιφυλακτικοί με τους συνανθρώπους τους, ευρισκόμενοι πάντοτε σε μια αμυντική στάση, γιατί όπως χαρακτηριστικά είπε ο Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω, Η τιμωρία του ψεύτη δεν είναι ότι δεν τον πιστεύουν, αλλά ότι αυτός δεν μπορεί να πιστέψει κανέναν. Είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι κάποιος λέει την αλήθεια, όταν ξέρεις ότι εσύ στη θέση του θα έλεγες ψέματα.Το αποτέλεσμα αυτής της παθολογικής κατάστασης είναι το άτομο να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από την αλήθεια και τον πραγματικό του εαυτό. Δημιουργεί έτσι σιγά σιγά μια ψευδή εικόνα του εαυτού του για να τροφοδοτήσει τα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας που συναναστρέφεται, η οποία εικόνα με τον καιρό και με την συνέχιση αυτού του φαύλου κύκλου, φτάνει στο σημείο να εξοβελίσει την πραγματική εικόνα και τον χαρακτήρα του ατόμου. Είναι αυτό που είχε πει ο Λένιν: Ένα επαναλαμβανόμενο ψέμα, γίνεται αλήθεια. Γίνεται έτσι μακροπρόθεσμα ο ίδιος θύμα των επιλογών του, καθώς τα διάφορα ψέματα που αναγκάζεται να χρησιμοποιεί σχεδόν επί καθημερινής βάσεως, επιστρέφουν πίσω στον ίδιο σαν μπούμερανγκ , πολλές φορές για να τον στοιχειώσουν. Όταν η αλήθεια και η πραγματικότητα μπερδεύονται με το ψέμα και τη φαντασία, χωρίς αυτά να μπορούν να ξεχωρίσουν το ένα από το άλλο, τότε δημιουργείται μια νοσηρή κατάσταση, που αργά ή γρήγορα θα κάνει το άτομο δυστυχισμένο. Γιατί πως μπορεί να είναι πραγματικά ευτυχισμένος κάποιος που αναγκάζεται να υποκρίνεται και να ψεύδεται; Πως μπορεί κανείς να είναι ευτυχής, όταν δεν είναι ο ίδιος, αλλά κάποιος άλλος; Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως όλοι οι μεγάλοι φιλόσοφοι και διδάσκαλοι σε κάθε εποχή, έδιναν μεγάλη σημασία και βαρύτητα στην αλήθεια και καταδίκαζαν όλοι ανεξαιρέτως το ψεύδος.
   Μα γιατί κάποιος αναγκάζεται να καταφύγει στο ψέμα, αποσιωπώντας ή αποκρύπτοντας την αλήθεια ακόμα και για τα πιο ασήμαντα πράγματα; Το πρόβλημα με τα ψέματα και την εξαπάτηση είναι ότι η αποτελεσματικότητά τους βασίζεται εξ ολοκλήρου σε μια σαφή αντίληψη της αλήθειας, την οποία ο ψεύτης και απατεώνας επιθυμεί να αποκρύψει. Συνήθως αυτό γίνεται όταν θέλουμε να εξαπατήσουμε ή επειδή επιθυμούμε να είμαστε σε όλους αρεστοί ή απλά όταν δεν μπορούμε να διακρίνουμε το σωστό από το λάθος, το σπουδαίο από το ευτελές, το άξιο από το ανάξιο. Οι μάζες δεν διψούν για αλήθεια. Όποιος μπορεί να τις προμηθεύσει με ψευδαισθήσεις γίνεται εύκολα ο κυρίαρχός τους. Όποιος προσπαθήσει να διαλύσει τις ψευδαισθήσεις τους γίνεται εύκολα θύμα τους αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γάλλος ανθρωπολόγος Gustav Le Bon. Κάποιες άλλες φορές πάλι μπορούμε να οδηγούμαστε στο ψέμα από τις πεποιθήσεις μας, θρησκευτικές, πολιτικές κτλ. Ο Γερμανός φιλόσοφος Νίτσε αναφέρει χαρακτηριστικά πως:  Οι πεποιθήσεις είναι μεγαλύτεροι αντίπαλοι της αλήθειας από τα ψέματα. Πολλές φορές επίσης έχουμε αμφιβολίες για το πως θα μας αντιμετωπίσουν αν πούμε την αλήθεια όπως είναι, αν η στάση μας σε ένα ζήτημα θα ικανοποιήσει τον απέναντι και γι'αυτό επιλέγουμε την φαινομενικά "ασφαλή" λύση του ψέματος. Όταν έχεις αμφιβολίες, πες την αλήθεια τονίζει ο Μαρκ Τουέην. Συνεπώς κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να μας προβληματίζει στην πραγματικότητα, αλλά με το θάρρος της γνώμης μας να λέμε πάντα την αλήθεια. Θάρσει. Λέγων τ' αληθές ου σφαλεί ποτε, έλεγε ο μεγάλος τραγικός Σοφοκλής, παίρνοντας θάρρος και λέγοντας την αλήθεια ποτέ δεν σφάλεις, οπότε δεν έχεις και λόγο ν' ανησυχείς για το πως θα πάρουν οι άλλοι τα λεγόμενα σου, εφόσον αυτά είναι αληθή.
   Από την άλλη, η αλήθεια, αν και δεν της φαίνεται, είναι πάντοτε η πιο εύκολη και απλή λύση. Απλά γαρ εστι της αληθείας έπη, έλεγε ο άλλος μεγάλος αρχαίος μας τραγικός, ο Αισχύλος, αλλά και ο Ευριπίδης λέει ακριβώς το ίδιο πράγμα:  Απλούς ο μύθος της αληθείας έφυ. Η αλήθεια υπάρχει και συνεπώς είναι πολύ απλό να την εκφράσεις, το ψέμα όμως θα πρέπει να εφευρεθεί. Το μεν αληθές εν, το δε ψεύδος πολυσχιδές λέγει και ο μεγάλος άγιος της ορθόδοξης  εκκλησίας Γρηγόριος Ναζιανζηνός. Τα λόγια της αλήθειας είναι απλά σε αντίθεση με το ψέμα, που είναι πολύπλοκο και θα πρέπει κανείς να εφευρίσκει διαρκώς καινούρια ψέματα για να συμπληρώνει το ένα το άλλο και να το ενδυναμώνει, χωρίς αυτό να σταματά ποτέ. Όσο μεγαλύτερο το ψέμα τόσο πιο εύκολα γίνεται πιστευτό από τις μάζες, έλεγε ο Αδόλφος Χίτλερ. Παρ όλη όμως την προσπάθεια του ψεύτη, όσο εφευρετικός και αν είναι και όσο καλή μνήμη και αν διαθέτει, όπως σκωπτικά έλεγε ο λατίνος ρήτωρ Μ. Φάβιος Κοϊντιλιανός,  ωστόσο, "Άγει δε προς φως την αλήθειαν χρόνος", βεβαιώνει ο ποιητής Μένανδρος από τα βάθη των αιώνων... Κάποια στιγμή αναπόφευκτα, η αλήθεια θα λάμψει. Το να λες ψέματα είναι ένα υπέροχο πράγμα επειδή σε οδηγεί στην αλήθεια επισημαίνει και ο Ντοστογιέφσκι, ενώ ο σύγχρονος Γάλλος, ποιητής και συγγραφέας Gregoire Lacroix, θεωρεί πως δεν είναι λίγες οι φορές όπου η αλήθεια είναι το αποτέλεσμα διαφόρων ψεμάτων που συσσωρεύονται και αλληλοεξουδετερώνονται.
Συνεπώς είναι και μάταιο να λέγει κανείς ψέματα, αφού κάποια στιγμή το ψευδές σαθρό οικοδόμημα θα καταρρεύσει υπό το βάρος της αληθείας.
Εκτός όμως από μάταιο, το να λέγεις κανείς ψέματα είναι και ανούσιο, άκαρπο, δεν βοηθά στην εξέλιξη της προσωπικότητας του ατόμου. Ουκ εξάγουσιν καρπόν οι ψευδείς λόγοι, συνεχίζει ο Σοφοκλής να κατακεραυνώνει το ψεύδος και να υπερασπίζεται την αλήθεια ως τον μοναδικό ασφαλή δρόμο ελευθερώσεως του ανθρώπου από τις ανασφάλειες και την κενοδοξία του και ολοκληρώσεως του ατόμου, ενώ μια αφρικανική παροιμία λέγει το εξής: Το ψέμα βγάζει λουλούδια, αλλά δεν βγάζει καρπούς!  Στο ίδιο πνεύμα και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αναφέρει στο ιθ’ 35: Γνώσεσθε την αλήθειαν και η αλήθεια ελευθερώσει ημάς, αλλά και ο κατά πολύ μεταγενέστερος Ρώσος συγγραφέας Μαξίμ Γκόρκι συμφωνεί και επαυξάνει προσδίδοντας στην αλήθεια θεϊκή διάσταση: Τα ψέματα είναι η θρησκεία των σκλάβων και των αφεντικών. Η αλήθεια είναι ο θεός του ελεύθερου ανθρώπου. Η αλήθεια ελευθερώνει. Το νόημα των πραγμάτων, το νόημα της ίδιας της ζωής είναι δυνατόν να γίνει αντιληπτό μόνο μέσα από τον διαρκή αγώνα για την αναζήτηση της αλήθειας, ο οποίος αγών πολλές φορές έχει περισσότερη αξία από την ίδια της γνώσης της αλήθειας. Ειδάλλως, ο άνθρωπος θα παραμένει πάντοτε ανολοκλήρωτος και με αλλοιωμένη αντίληψη και γνώση επί των πραγμάτων, όπως ακριβώς στον γνωστό πλατωνικό μύθο του σπηλαίου, όπου οι άνθρωποι του σπηλαίου ζούσαν αλυσοδεμένοι μέσα στο σκοτάδι, βλέποντας μόνο τις σκιές των πραγμάτων από μία φωτιά, έχοντας έτσι την εντύπωση πως οι σκιές των πραγμάτων, τα απεικάσματα αυτά της πραγματικότητας, είναι τα ίδια τα πράγματα. Μόνο αν κάποιος απαλλαχτεί από τα δεσμά του ψεύδους, από όπου και αν προέρχονται αυτά, είτε από τον ίδιο του τον εαυτό, είτε από τους εξουσιαστές του, θα μπορέσει να βγει από το σπήλαιο και να αντικρίσει τα πράγματα όπως ακριβώς είναι στην πραγματικότητα, υπό το αληθινό φως του ηλίου και όχι τις σκοτεινές και ψεύτικες σκιές αυτών, υπό το αχνό μισοσκόταδο μιας φλόγας. Τότε θα αντιληφθεί την πλάνη μέσα στην οποία ζούσε όλον αυτόν τον καιρό και τις ψευδαισθήσεις όσων εξακολουθούν να ζουν στο σκιώδες σπήλαιο.
Βλέπουμε λοιπόν πως τόσοι πολλοί και σπουδαίοι διανοητές, άνθρωποι του πνεύματος, που έζησαν σε εντελώς διαφορετικές εποχές και σε διαφορετικά καθεστώτα, όλοι ανεξαιρέτως εξάρουν την αρετή της αληθείας και καταδικάζουν το ψέμα.  Μα καμιά φορά η αλήθεια μπορεί να είναι πικρή και να μας στεναχωρήσει, θα μπορούσε να πει κάποιος. Η αλήθεια είναι πικρή, μόνο όταν έχουν προηγηθεί πολλά ψέματα. Ο κόσμος είναι πολύ επικίνδυνος για οτιδήποτε άλλο εκτός από την αλήθεια και πολύ μικρός για οτιδήποτε άλλο εκτός από την αγάπη. Αν φοβάσαι μήπως η αλήθεια καταστρέψει αυτό που έχεις χτίσει ως τώρα με κόπο, την προσωπική σου εικόνα, τις διαπροσωπικές και κοινωνικές σου σχέσεις, την επαγγελματική σου καριέρα, μην σε απασχολεί άλλο αυτός ο φόβος. Αν κάτι μπορεί να καταστραφεί από την αλήθεια, τότε αξίζει και να καταστραφεί από την αλήθεια λέει πολύ σωστά ο σπουδαίος Αμερικανός αστρονόμος Καρλ Σαγκάν.  Συνεπώς, μην διστάζεις να πεις την αλήθεια, φοβούμενος την γνώμη της κοινωνίας, όταν αυτή αποδεδειγμένα βρίσκεται βουτηγμένη μέσα στο ψέμα. Μια τέτοια κοινωνία είναι ανίσχυρη για οτιδήποτε ουσιώδες, μόνο όταν βγάζει την αλήθεια στο άπλετο φως του ηλίου, μπορεί η κοινωνία να είναι πραγματικά ισχυρή σύμφωνα με τον εξαιρετικό Γάλλο νατουραλιστή συγγραφέα Εμίλ Ζολά.
Δυστυχώς είμαστε αναγκασμένοι να υπάρχουμε σε έναν ψεύτικο κόσμο, όπου τις περισσότερες φορές η αλήθεια είναι το ακριβώς αντίθετο από αυτό που γενικά θεωρείται σωστό, όμως το να είμαστε οι ίδιοι ψεύτικοι σε έναν υπαρκτό κόσμο είναι ακόμη χειρότερο. Το να λες την αλήθεια μέσα σε μια εποχή παγκόσμιου ψεύδους, είναι μια πράξη επαναστατική. Οι αλήθειες δεν είναι σχετικές, αυτό που είναι σχετικό είναι οι απόψεις για την αλήθεια, τονίζει ο Κολομβιανός συγγραφέας Nicolas Gomez Davilla. Γι'αυτό θα πρέπει πάντα ο εχέφρων άνθρωπος να έχει υπόψιν του την προειδοποίηση του Άγγλου κληρικού και διανοούμενου του 17ου αι. Benjamin Whichcote, πως Τα μακρύτερα σπαθιά, τα δυνατότερα πνευμόνια, οι περισσότερες φωνές είναι εσφαλμένα κριτήρια για την αλήθεια. 
Κλείνοντας αυτό το άρθρο, θεωρώ πως θα πρέπει όλοι όσοι αγαπούν την αλήθεια να συμφωνήσουν με τον πολυτάλαντο και πολυσχιδή ποιητή και ζωγράφο William Blake, ο οποίος λέγει χαρακτηριστικά: Όταν λέω την αλήθεια, δεν το κάνω για να πείσω εκείνους που δεν τη γνωρίζουν, αλλά για να υπερασπιστώ αυτούς που τη γνωρίζουν. Άρα ούτε θα πρέπει να μας νοιάζει η απήχηση που έχει αλήθεια στον πολύ κόσμο, αλλά η αξία του να συστρατεύεται κανείς με τους λίγους άξιους υποστηρικτές και υπερασπιστές της.
Η αλήθεια είναι ένα Υψηλό ανθρώπινο ιδανικό και ο σεβασμός και η πίστη σε αυτή, πλησιάζει πολύ στο να είναι η βάση κάθε ηθικής. Το Υψηλό ωστόσο παραμένει κατ' ανάγκη σκοτεινό και απλησίαστο για τους περισσότερους Αδύναμους ανθρώπους. Αυτό που μπορεί να είναι σαφές για έναν ηλίθιο δεν είναι άξιο της προσοχής μου, λέγει σε άλλο σημείο ο Άγγλος οραματιστής και μυστικιστής, φέρνοντας κάπως στο νου την ρήση του Γάλλου Διαφωτιστή Ελβέτιου, ότι: Η αλήθεια είναι ένας δαυλός που λάμπει μες στην ομίχλη, χωρίς να την διαλύει. Ακόμη όμως και αν το λαμπρό φως της αλήθειας δεν μπορεί να διαλύσει το ομιχλώδες σκότος του ζοφερού ψεύδους, το φως αυτό παραμένει εκεί λαμπερό δείχνοντας τον δρόμο, ως αιώνιος σηματωρός, σε αυτούς που θέλουν να βγουν από το σκοτάδι της ανελευθερίας και των ψευδαισθήσεων τους. Το αν θα επιλέξει κανείς να ακολουθήσει το δρόμο προς το φως ή αν θα συνεχίσει να περι-πλανάται στα σκοτάδια και στην ομίχλη, είναι καθαρά στο δικό του χέρι. Η αλήθεια είναι εκεί για όλους, όλοι μπορούν να τη δουν να λάμπει, αλλά λίγοι τελικά θα την προσεγγίσουν, κυρίως γιατί η αλήθεια συνήθως τυφλώνει όσους έχουν συνηθίσει να ζουν στο ψέμα, όπως ακριβώς το φως τυφλώνει όσους βγαίνουν απότομα από το σκοτάδι.



* Πολλά από τα αποφθέγματα στο παρόν άρθρο χρησιμοποιήθηκαν από τη σελίδα Γνωμικολογικόν:

Sunday, March 5, 2017

Ανάγκη για σοφία και όχι πληροφορία!


Σε μια εποχή ατελείωτων ηλιθιωδών δημοσιεύσεων από τα μίντια, ο καλλιεργημένος άνθρωπος ορίζεται όχι από αυτά που γνωρίζει, αλλά από αυτά που αγνοεί."
Νicolas Gomez Davila


Aλήθεια, πόσοι γύρω μας διαθέτουν τα κατάλληλα "φίλτρα" για να φιλτράρουν όλες αυτές τις μπαρούφες που μας βομβαρδίζουν καθημερινά; Πόσες ανυπόστατες "ειδήσεις" και "πληροφορίες" για κάθε είδους ζητήματα από άσχετους ανθρώπους για τους αδαείς; Πόσοι διαθέτουν σωστή κρίση ή έστω ανεπτυγμένη διαίσθηση να ξεχωρίζουν τα λίγα αληθή και χρήσιμα από τα αμέτρητα άχρηστα και ψευδή και πόσοι μπαίνουν στη διαδικασία εξακρίβωσης μιας νέας πληροφορίας; 
Παλαιότερα η ανώτερη εκπαίδευση και κάθε είδους εκπαίδευση ήταν προσανατολισμένη σε γνωστικά αντικείμενα, η μελέτη των οποίων δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί με άλλους τρόπους. Τώρα οι πληροφορίες και η γνώση έρχονται από παντού, αλλά δυστυχώς είναι σαν τα ψήγματα χρυσού, κρυμμένα μέσα σε τόνους από άχρηστα πετρώματα, χώματα και χαλίκια που παρασύρονται όλα μαζί από την δύναμη του νερού. Για να μπορέσει ο χρυσοθήρας να διακρίνει, να ξεχωρίσει και να συλλέξει τα πολύ μικρά αλλά πολύτιμα κομματάκια χρυσού, θα πρέπει να βουτήξει μέσα στο ποτάμι ντυμένος κατάλληλα, εφοδιασμένος με τομάρια και σίτες και να δουλέψει σκληρά για να βρει ελάχιστα μικρά κομματάκια από το πολύτιμο μέταλλο. Θα πρέπει επίσης να έχει και εκπαιδευμένη όραση για να διακρίνει τη λάμψη του κάτω από τα χώματα.
Έτσι είναι και με την γνώση και την πληροφορία σήμερα. Όλοι έχουν πρόσβαση σε ποτάμια γνώσεων και πληροφοριών, αλλά λίγοι διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα περισυλλογής, ακόμα λιγότεροι είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι, δηλαδή επαρκώς καλλιεργημένοι και πραγματικά ελάχιστοι διαθέτουν την κατάλληλη "όραση", την αντίληψη, να ξεχωρίσουν την πραγματική γνώση και τις χρήσιμες πληροφορίες, από εκατομμύρια φαντασιοπληξίες, συνωμοσιολογίες, κάθε είδους υπερβολές και τερατολογίες και παρατραβηγμένες επιστημονικοφανείς θεωρίες από αγύρτες κάθε λογής.
"Πολιτικοί σωτήρες", "θεραπευτές" ψυχής και σώματος, "θεόσοφοι", και ένα σωρό "ειδικοί", "ερευνητές", "αναλυτές", όλοι αυτοί έχουν ένα κοινό. Ποντάρουν σε αυτήν ακριβώς την έλλειψη οξυδέρκειας, γνώσης και κατάλληλης εκπαίδευσης.
Το ξυράφι του Όκκαμ όμως δεν στόμωσε και συνεχίζει να κόβει κάθε τι περιττό και περίσσιο, αποτελώντας ένα μοναδικό εργαλείο στα χέρια αυτού που γνωρίζει να το χρησιμοποιεί. Η χρήση του όμως απαιτεί εκπαίδευση, προσοχή, επιμονή και υπομονή, αξίες δυσθεώρητες για τον σημερινό μαζάνθρωπο, που προτιμάει γρήγορη γνώση και διαρκή ενημέρωση. Είναι μάλιστα τόσο αφελής και χειραγωγήσιμος, που νομίζει πως απορρίπτοντας την τηλεόραση, αλλά καταπίνοντας αμάσητο την ίδια στιγμή κάθε τι που του σερβίρεται από το ίντερνετ στην οθόνη του υπολογιστή του, έχει ανακαλύψει την αλήθεια, που οι "άλλοι" έχουν συνωμοτήσει να του κρύψουν!
Άκου λοιπόν φίλε, αν κάποιοι σε θέλουν αδαή και παραπληροφορημένο από την τηλεόραση, τα ραδιόφωνα και τις εφημερίδες, το ίδιο και με το παραπάνω ισχύει και για το διαδίκτυο.
Σταμάτα να γίνεσαι ειδικός σε κάθε τι από το διαδίκτυο, σταμάτα να αγοράζεις ένα σωρό άχρηστες συσκευές και αν θες όντως να κάνεις την διαφορά, αγόρασε και άνοιξε κανένα βιβλίο, ό,τι βιβλίο και αν είναι αυτό. Και βέβαια μπορεί να μην συμφωνείς πάλι με όσα διαβάσεις, και σίγουρα υπεισέρχεται το υποκειμενικό κριτήριο, αλλά σε πληροφορώ είναι ο μόνος δρόμος να μάθεις να σκέφτεσαι και να ξεχωρίζεις την αλήθεια από το ψέμα, το σωστό από το λάθος, το δίκαιο από το άδικο, το χρήσιμο από το άχρηστο. Να χτίσεις δηλαδή ένα αξιόλογο κριτικό πνεύμα που θα το χρησιμοποιήσεις ως ασπίδα, για να θωρακιστείς από όλα τα βέλη της παραπληροφόρησης και της "λούμπεν" υποκουλτούρας.
Ο σύγχρονος καλλιεργημένος άνθρωπος ξεχωρίζει από την "άγουρη" μάζα για αυτά τα οποία αγνοεί, εξ'αιτίας αυτών που εννοεί.

Ιωάννης Κατής
01/01/17